Heimwee naar NL (Yes)
We zijn drie maanden hier en ik heb heimwee. Ik wil bruin brood met heel veel zonnebloempitten. Kaas. Of filet americain. Rosé op een terrasje drinken zonder opdringerige mannen en bovenal: mijn hoge laarzen aan in plaats van slippers. Soms probeer ik me sexy te voelen en trek ik een jurkje aan en lage hakjes. Ghanese mannen fluiten en roepen vanuit passerende auto’s. Zo’n dag eindigt steevast met een verzwikte enkel.
Ik trek een pruillip en plof in mijn afritsbroek naast mijn tolk Yao. We delen een literflesbier onder de mangoboom in Toamfom. En nog één. Yao mist Nederland ook. Niet het brood - hij eet liever fufu (deegbal) met soep. Maar hij mist wel zijn flatje in Den Haag. Daar deelde hij één kamer met acht andere illegalen. Negen jaren lang poetste hij kantoorgebouwen, totdat de inlichtingendienst hem vorig jaar januari van zijn bed lichtte en in een cel stopte. Alles pakten ze af: zijn spaarcenten, kleding en zelfs fotoalbums. Elf maanden bracht hij door in het uitzetcentrum in Alphen en daarna werd hij op het vliegtuig naar Nigeria gezet. Naast hem zat een boom van een kerel met een schokapparaat zodat hij “zich geen gekke dingen in zijn hoofd zou halen”. Wat Yao in Nigeria moest wist hij niet. De Nederlandse regering wel: ze konden niet bewijzen dat Yao Ghanees was, en een illegaal Nigeriaans paspoort voor hem was zo geregeld, dus stuurden ze hem daarheen. Was Nederland van het probleem verlost.
Yao liftte van de Nigeriaanse hoofdstad helemaal naar het huis van zijn vader in Kuntanase, een stadje naast mijn onderzoeksdorp Toamfom. Hij heeft een vrouw en twee kinderen in Kumasi, waar ik woon. Maar hij ziet ze niet. Hij vertrok naar Europa om geld te verdienen voor de scholing van zijn kinderen. Hij faalde. En nu wil zijn gezin hem niet meer zien dus drinkt hij maar bier met mij. We mijmeren over Nederland en als het bier op is vertaalt Yao alles wat de inwoners van Toamfom aan mij kwijt willen. Over hun gebrek aan werk. Aan water. Aan eten. Elke dag dat Yao voor mij in werkt betaal ik hem 5 euro. Ik ben een gierige Hollander, maar voor een Ghanees is het veel. Een ambtenaar krijgt hier ongeveer €1,50 per dag.
Dronken Yao klimt in de mangoboom om vruchten voor ons allebei te plukken. De elektriciteit werkt vandaag niet dus het laatste biertje dat we delen is lauw.
Over twee maanden slaap ik weer thuis. In een bed zonder kakkerlakken of muggen en met mijn kater Raaf naast me op het kussen. Yao omhelst me. Dankzij mij heeft hij al 100 euro in zijn spaarvarken. Nog €4900,- te gaan en dan heeft hij genoeg geld om belangrijke personen op ambassades om te kopen. Dan kan hij een vliegticket naar Spanje betalen en daar in de laadbak van een vrachtwagen kruipen. Ooit woont hij weer in zijn flatje in Den Haag. En dan ben ik uitgenodigd om te komen logeren. “Dan slaap ik op de grond en mag jij op mijn nieuwe luchtbed,” biedt Yao me aan. “En als je Ghana toch mist, kunnen we zelfs samen fufu eten.”