Sanne Terlingen

“Ik wil niet uit bed,” klaag ik tegen mijn vriend. Ik trek expres een zielig gezicht. “Mijn keel doet pijn dus ik wil ook niet meer praten vanaf nu.”
“Wie weet heb je Mexicaanse griep,” oppert mijn vriend. “Doe niet zo gek,” zeg ik. “Ik heb keelpijn en ik hoest een beetje. Ik ga niet dood!”

Om daar zeker van te zijn bel ik toch maar mijn dokter. “Heb je ook koorts?” vraagt die, nadat ik heb opgesomd waar ik last van heb. “Ja.” “Nou, dan heb je in ieder geval de griep. En ik denk dat het Mexicaanse variant is.” “Wat?! Hoe kunt u dat zien door de telefoon?” vraag ik.
“Ik zie het niet. Maar we onderzoeken niet meer welke soort griep iemand heeft. Je moet gewoon thuis blijven tot het over gaat…” zegt ze en ze verbreekt de verbinding.

Het griepnieuws van de afgelopen maanden is mij niet ontgaan: deze nieuwe griep is ernstig. Op 18 maart werd de ziekte ontdekt in Mexico-stad en binnen een maand lag de hele maatschappij stil. Scholen, bibliotheken, theaters en alle andere openbare gebouwen bleven dicht. Voetbalwedstrijden werden zonder publiek gespeeld. De Katholieke kerk schortte alle missen op en de Mexicanen mochten wel voedsel bestellen bij restaurants, maar het daar niet opeten.
Op 13 april maakte de griep haar eerste dodelijke slachtoffer: de 39-jarige Adela Maria Guterriez Cruz liep het virus op toen zij met een enquête van deur tot deur ging in de stad Oaxaca. De eerste besmette Nederlander was een drie-jarige peuter die met zijn ouders een familiefeest vierde in Mexico. Op Koninginnedag bevestigde de dokter dat het kind de nieuwe griep had. Half augustus bleken bijna 1500 Nederlanders besmet met het virus. Drie mannen overleefden de ziekte niet.

Ik trek mijn dekbed hoog op en probeer mezelf mentaal voor te bereiden op deze griep: “Ik ga me vreselijk beroerd voelen. De komende dagen zullen verschrikkelijk zijn…”
Mijn keel doet pijn. Ik hoest. Maar ik had verwacht dat ik me veel zieker zou voelen. Na twee dagen in bed verveel ik me stierlijk. Een week later voel ik me nog wat slapjes, maar cola drinken op een terrasje gaat alweer prima.
“Had jij écht de Mexicaanse griep?” informeert een jongen die blijkbaar gesprekken afluistert. Hij kijkt me aan alsof ik de Tsunami heb overleefd. “Hoe was het? Erg?”
Ik haal mijn schouders op. Als dit DE Mexicaanse griep was, dan reageert iedereen er wel heel erg overdreven op.

De symptomen:

• Koorts
• Hoesten
• Gebrek aan eetlust
• Spierpijn
• Keelpijn
• Hoofdpijn
• Lusteloosheid
• Snotteren

De Mexicaanse griep lijkt dus enorm op een doorsnee-griep. De kans dat je longontsteking oploopt is groter, omdat het virus dieper in de luchtwegen doordringt.

Bescherm jezelf!

Het griepvirus zit in druppeltjes snot, slijm en speeksel. Meestal wordt het overgedragen door hoesten, niezen en praten, maar je kunt de ziekte ook krijgen als je een voorwerp aanraakt waar een besmet persoon met ongewassen handen aan heeft gezeten. Als jij met je hand aan je  mond, neus of ogen zit, komt het virus in aanraking met je slijmvies. Dan ben jij ook besmet.
Je kunt dus het beste zo min mogelijk aan je gezicht friemelen en juist zo vaak mogelijk je handen wassen.
Het virus leeft korter in een droge, warme omgeving. Het helpt als je af en toe de ramen open gooit en je de woonruimtes goed schoon houdt.

Heb jij het virus al ontmoet?
Emma (21): “Ik kreeg de Mexicaanse griep begin juni. Ik voelde me echt halfdood en had 40 graden koorts. Ik kon niet eens zelf opstaan om te plassen. Ik moet er wel bij vertellen dat ik chronische bronchitis heb. Toen mijn vriend ook ziek werd, huppelde hij na een dagje in bed alweer vrolijk door ons huis.”

Sanne (27): “Eind mei ging ik met collega’s naar New York. Na thuiskomst kregen twee van hen keelpijn en koorts. Een van hen trok aan de bel en waarschuwde zijn dokter. Inderdaad: hij had de Mexicaanse griep.
Onze baas belde de GGD waarna we allemaal Tamiflu kregen uitgereikt. Het middel bleek houdbaar tot 2006, maar we hebben ‘t allemaal braaf geslikt. Het werkte. Niemand op ‘t werk werd ziek. Toch ervaren mijn collega’s nu nog de naweeën van hun ziekte. Niet lichamelijk - na een paar dagen rust stonden ze te springen om weer de deur uit te mogen. Ook omdat ze thuis dagelijks werden lastiggevallen door de media. Er dook zelfs een journalist  op bij het kinderdagverblijf waar het kind van één van de zieken naar toe ging, in de hoop op een interview. De media zaaien zo meer angst dan nodig is.”

Marjolein (26): “Ik heb de Mexicaanse griep nog niet gehad. Omdat ik op een middelbare school werk, mag ik officieel een griepprik halen. Dat vind ik niet nodig. Ik ben nooit ziek geweest van de normale griep en ik heb geen zin om me vooraf druk te maken om iets dat me zou kúnnen overkomen.
Op het Szigetfestival in Budapest en op Lowlands plaatsten de organisaties extra tissue-boxen. En een paar festivalgangers droegen mondkapjes. Ook daar heb ik me geen minuut zorgen gemaakt om de griep.”

Selma (23): “Sinds een maand hebben wij papieren handdoekjes op het toilet in plaats van doekjes van stof. De baas wil ook dat we niezen in de holte van onze elleboog. Zo kunnen we klanten nog veilig de hand schudden. Mijn zus werkt op een basisschool en veel ouders zijn panisch voor besmetting. Toch hangt er niet eens zeep in de wc’s omdat de kids daar volgens het schoolhoofd mee klieren.”

Tien vragen aan de griepexperts.
Roel Coutinho werkt als directeur infectieziektebestrijding bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ab Osterhuis schreef ‘Het grote griepboek’ en is hoofd virologie aan het Erasmus MC. Yes schotelde deze wijze mannen tien griepvragen voor.

Waar op de wereld kun je je het beste verstoppen als je het griepvirus wilt ontlopen?
Osterhaus: “Word kluizenaar. Hoe minder mensen je ontmoet, des te minder kans op griep. Bij eerdere uitbraken van ziektes bleven eilanden lang gespaard. Maar uiteindelijk arriveert ook daar een besmette postbode en dan worden de inwoners alsnog ziek.”
Coutinho: “Op het Noordelijk Halfrond is het nu winter, daar houdt het virus van. Een half jaar geleden had je juist aan de andere kant van de wereld,  in Argentinië, Chili en Nieuw Zeeland, een grote kans om besmet te raken.”

Waarom gaan er in Mexico meer mensen dood dan in Nederland?
Coutinho: “Waarschijnlijk bezochten de Mexicanen in het begin alleen een dokter als zij ernstig ziek werden. Dat gaf een vertekend beeld.”
Osterhaus: “Het ziekteverloop heeft ook met de beschikbare gezondheidszorg te maken. Als iemand in Nederland heel ziek is, leggen wij diegene op de Intensive Care en slepen we hem er door heen. In veel landen hebben niet alle mensen toegang tot zulke faciliteiten. De twee Nederlanders die overleden waren al ernstig ziek. Mogelijk spelen ook genen een rol bij het verloop van de griep In Australië overleden vooral Aboriginals aan de griep. We hebben nog niet de tijd gehad om daar onderzoek naar te doen.”

Moeten we massaal aan de mondkapjes?
Osterhaus: “Alleen mensen die in de zorg werken. Je moet ze consequent dragen om beschermd te zijn en dat is onmogelijk. Ik denk trouwens dat ze uitverkocht zijn.”
Coutinho: “Een natte handdoek werkt ook een beetje, maar om daar nou de hele dag mee om je hoofd te lopen. Sommige maatregelen zijn de moeite niet waard.”

Raken Moslims minder vaak besmet?
Coutinho: “Omdat ze geen varkensvlees eten? Nee. Het virus wordt niet op die manier overgedragen.”
Osterhaus: “Wellicht raken vrouwen die burka’s dragen minder vaak hun gezicht aan, waardoor de kans op besmetting verkleint. Ik heb nooit een burka van dichtbij bestudeerd, dus ik kan deze vraag niet met zekerheid beantwoorden.”

Hoe wordt een grieppatiënt het snelst weer beter?
Coutinho: “Lekker in bed en daarna weer overeind.”
Osterhaus: “Rust is het belangrijkst. Maar bel toch even je huisarts. Die kent jou het best en weet of je speciale zorg nodig hebt.”

Zijn we terecht zo bang voor deze griep?
Coutinho: “Afgelopen eeuw ontstond drie keer een grieppandemie. De Spaanse griep in 1918 kostte 20 tot 50 miljoen mensen het leven. De eerste griepgolf was mild, maar in de winter muteerde het virus waardoor het ziekteverloop veel heftiger werd. De twee andere pandemieën verliep mild en deze nieuwe griep lijkt ook mild. Maar je weet nooit zeker hoe het verder gaat…”
Osterhaus: “Ik vind niet dat we het gevaar overdrijven van deze griep. Ik vind dat we de gewone griep onderschatten. Er gaan meer mensen dood aan griep dan aan verkeersongelukken. Per jaar vallen er ongeveer 300.000 griepdoden.”

Zullen we een griepfeestje vieren?
Coutinho: “In Engeland zoenen jongeren met elkaar om alvast besmet te raken. Moeders sturen hun kroost naar grieppartijtjes. Nu de griep doormaken moet de kinderen resistent maken voor de ergere variant. Ik vind het niet slim. Je wordt sowieso behoorlijk ziek van het virus en stel dat jouw kind ernstig ziek wordt. Dan sla je jezelf voor je kop!”
Osterhaus: “Als meer mensen de griep krijgen, neemt de kans juist toe dat het virus muteert.”

Waarom koopt de overheid vaccins in, als maar een paar mensen een prik krijgen?
Osterhaus: “Nu het ziekteverloop mild is, levert de griep alleen gevaar op voor risicogroepen. Daartoe behoren onder andere kanker- en aidspatiënten en mensen met hart- en longaandoeningen of suikerziekte. Als weinig mensen worden ingeënt is de kans kleiner dat het virus resistent wordt tegen het vaccin. Het middel werkt alleen tegen deze griep. Het kan best dat de overheid straks dozen overhoudt. Dan helpen wij landen zoals Polen. Daar konden geen geld vrijmaken om het vaccin in te slaan. Zelfs niet om de risicogroepen te beschermen.”

Kun je achteraf achterhalen of je Mexicaanse griep had?
Coutinho: “Ja, dat is in een laboratorium te achterhalen, maar het kost zoveel tijd en geld dat we dat niet doen.”

Kan een grieppatiënt een varken ziek maken?
Coutinho: “Ja. En ook vogels. Alle menselijke griepvarianten bevatten ook onderdelen van vogelvirussen.”
Osterhaus: “Varkens hoesten ook. Maar ze worden niet zo ziek van de griep als mensen.”
Coutinho: “Wilde vogels vertonen nauwelijks ziekteverschijnselen. Kippen zijn wel gevoelig voor besmetting. Maar ik acht de kans klein dat jij niezend tegen een kip aan gaat zitten.”