Sanne Terlingen

Give peace a chance, zongen John Lennon en Yoko Ono in 1969. Hun boodschap lijkt in deze roerige tijden bijna vergeten, maar niet in De Liemers in Gelderland. Daar bedachten tien studenten honderd stellingen voor en betere wereld.
In 2014 willen ze met hun lijst naar de VN. In de tussentijd staan ze op festivals om hun boodschap te verspreiden. IS-redacteur Sanne Terlingen  dook in een warm bad van love, peace en happiness op het Wereldfeest in Utrecht.

Beeld: Emilie Hudig

Meet HOPE XXL. Vijf jongens en vijf meiden, allemaal uit de Gelderse regio de Liemers, toeren met hun groene caravan en dito auto de hele zomer door Nederland. Van festival naar festival, waar ze hun boodschap van hoop verkondigen. Vandaag staan ze op het Wereldfeest in het Utrechtse Julianapark, waar dankzij de stralende zon duizenden mensen zijn toegestroomd om te luieren, bier te drinken, muziek te luisteren en te dansen. Dat een veldje verderop een heuse Summer of Love plaatsvindt, gaat aan de meeste bezoekers voorbij. Het is even zoeken voordat ik de groene caravan of love ontdek, ingeklemd tussen de kraampjes van de MensenBieb en Stedenband Utrecht-León.

Nuchter
Ik had me erop verheugd om liggend op kussens, een beetje beneveld door zon, rosé of een jointje, te filosoferen over een wereld waarin iedereen gelijk is en armoede is verdwenen. Maar daar zijn de Gelderse studenten te nuchter voor. Op het groene tuintafeltje geen hallucinerende pillen, maar rolletjes pepermunt. “Wil je sap?”, vraagt Maarten (17). Hij pakt een geplastificeerd vel van de tafel. Het is de Liemers List, de honderd stellingen voor een betere wereld die de jongens en meiden van Hope XXL samen hebben bedacht. Van het componeren van een wereldlied tot het invoeren van een maximaal privévermogen van 50 miljoen euro. Van het terugdringen van legerbudgetten en het uitbannen van particulier vuurwapenbezit tot een verbod op mijnen en clusterbommen. Als we ons daar met z’n allen aan zouden houden, dan zou de wereld er een stuk beter uitzien.

Wereldvrede
Wie niet van lezen houdt, kan binnen in de knusse caravan een film kijken. Twee meisjes komen er bedwelmd uit. “Wat mooi”, verzuchten ze. “Ik vind het leuk dat deze mensen willen zorgen dat wel iedereen blij wordt”, zegt Samantha (19, verkoopster bij Dille en Kamille). Zus Malika (21) twijfelt een beetje of mondiale vreugde mogelijk is. “Ik zou vooral het geloof en de problemen die daardoor ontstaan, willen afschaffen”, zegt ze. Samantha vindt wereldvrede het belangrijkst.

Een eindje verderop probeert oud-docent maatschappijleer Chris van de Ven (50) een HOPE XXL-krant te slijten aan een knul met een opgeschoren halve hanenkam. Chris, tegenwoordig directeur van het Duivense Cultureel Centrum Onderling Genoegen, is niet alleen de vaste chauffeur van de HOPE XXL-auto, maar ook het brein achter het initiatief. “We zijn geen sekte, we willen mensen begeisteren”, zegt hij. “Hier heb ik geen zin in”, reageert de jongen met de hanenkam. Hij vist een pakje Marlboro uit zijn broekzak. Chris houdt vol: “Ben jij Turk?” De jongen begint te stralen en klopt zich op de borst. “Helemaal Turk.” “Volgens ons wordt Turkije heel belangrijk”, zegt Chris. Het is in geen van de punten op de Liemers List terug te vinden, maar hij krijgt de jongen er wel mee op een krukje. Twee Molukse vrienden schuiven aan. Een krant willen ze niet. Chris snapt het: “Die kun je niet meenemen als je geen tas hebt, hè. Hier hebben jullie een rolletje HOPE XXL-pepermunt. Past in je broekzak. Pas thuis opeten, nadat jullie onze website hebben bezocht.”

Onvrede
Hoe langer ik bij de caravan zit, hoe meer ik mij verbaas over zoveel positivisme. Ik bevind mij tussen jongens en meisjes die jonger zijn dan ik, die een oplossing weten voor voortslepende conflicten op wereldniveau. “We hebben de oorlogen onder de meisjes verdeeld. Zo van: ‘jij doet Sudan, jij Baskenland”, vertelt Jessie (24). Zelf ‘deed ze Israël’. “Als je googelt, vind je overal informatie. Wij kijken met er een frisse blik naar. Maarten van Rossem is het overigens helemaal met mijn oplossing eens.”
Nog een verschil met de Summer of Love: de Gelderse studenten schoppen niet tegen het politieke bestel, maar vragen juist advies aan politici, hoogleraren en andere leden van de gevestigde orde. Hun zinnen beginnen dan ook met ‘Maarten van Rossem zegt’, ‘Jan Terlouw vindt’ en ‘volgens Freek de Jonge…’. Wat trekt al die prominenten, van rechts-liberale economen tot socialisten en linkse cultuurliefhebbers aan in HOPE XXL? Zijn ze blij met eindelijk weer een positief can do-geluid? Hier in het Julianapark is de onvrede in de samenleving voelbaar. Het park ligt in Vogelaarwijk Zuilen. Twaalfjarige buurtjochies zijn speciaal naar het feest gekomen om te laten zien dat ze zich vervelen. Als niemand kijkt spuugt eentje triomfantelijk op de voorruit van de HOPE XXL-auto.

De hele dag blijft de stemming rond de caravan opperbest. Geen bezoeker brandt het idee van HOPE XXL af. Het brengt Chris in feeststemming, en op een nieuw idee: “Als we in 2014 ons plan presenteren bij de VN, gaan we sambadansend naar binnen.”
Ik denk: Sambadansen, VN? Droom lekker verder. Maar toch, ergens hebben ze een snaar bij mij geraakt. Het is makkelijk om HOPE XXL weg te zetten als een naïef plan. Maar na twee jaar discussiëren over wereldproblemen zijn de studenten zich daar ook wel van bewust. En daarom wisselen ze van gedachten met leeftijdsgenoten in Nederland en elders én met mensen die zich al jarenlang in de wereld verdiepen. “Ken jij iemand die tegen wereldvrede is”, vraagt Frits (27). Want of we nou conservatief, liberaal of socialist zijn, Europees, Arabisch of Afrikaans; we willen allemaal een veilige, kleurige wereld. Uiteindelijk verlaat ik neuriënd het festivalterrein: All we are saying, just give peace a chance.

De HOPE XXL-krant is een beproefd middel om festivalgangers te benaderen. “Goede vent, Obama”, zegt Chris (50) terwijl hij zijn krant openvouwt voor een ouder echtpaar. De vrouw kijkt hem vragend aan. Obama? “De wereld zet stappen, een neger als president”, verklaart Chris. Het positieve gevoel rond de opkomst van Barack Obama in 2008 - Yes we can! – was het zetje dat de voormalig docent nodig had om het idee waar hij twintig jaar mee rondliep om te zetten in daden. “Het is mogelijk om grote problemen in tien jaar op te lossen”, zegt Chris. “Als er maar consensus is. Voorbeelden? Polio, de zure regen, het gat in de ozonlaag…”

HOPE XXL staat niet alleen voor heel veel hoop, maar ook voor tien (X) jongeren die tien (X) keer bij elkaar komen en samen de Liemers List (L) samenstellen. De Rabobank in Liemers vroeg aan Chris in 2008 of ‘hij niet een activiteit met jongeren wilde verzinnen’. Inmiddels krijgt HOPE XXL vier jaar SBOS-subsidie van het ministerie van Buitenlandse Zaken, en wordt het gesteund door het V-Fonds.

Toen Chris zijn plan startte, kreeg hij een lijst met namen en telefoonnummers van bijzondere leerlingen van twee middelbare scholen in de Liemers. Hij is van bovenaf gaan bellen. “Dat vind ik nou zo leuk aan ons plan”, zegt Jessie (24). “De lijst is niet gemaakt door een eliteclubje dat na een essaywedstrijd is uitverkozen, maar door gewone jongeren uit de Liemers.” Nu de eerste versie af is, is het de bedoeling dat ook scholieren en studenten van buiten Gelderland zich over de lijst buigen. En uiteindelijk jonge mensen uit alle landen van de wereld. Einddoel is de presentatie van de lijst aan de Verenigde Naties. “Maar we gaan niet bedelen om een uitnodiging, de VN moeten ons uitnodigen”, zegt Chris. “We willen niet in een zijkamertje met een aardige VN-ambtenaar op de foto.”

“Welk cijfer geeft u uw leven?” Met deze vraag schieten de HOPE XXL’ers schieten langssjokkende festivalgangers aan. Naast het cijfer tien staan veertien streepjes, naast de acht twintig. “De zon schijnt, we scoren goed vandaag”, zegt Frits (27).”Gemiddeld geven Nederlanders hun leven een 7,9. Dat is heel hoog. Toch is er veel onvrede en geklaag.” Chris haalt Hans Wiegel aan: “Die zegt ‘niet kakelen, maar eieren leggen’.”

Om de beurt sjouwen de HOPE XXL’ers in duo’s met een groene fotolijst. Veel festivalbezoekers hebben geen zin in een praatje over een betere wereld, maar gratis op de foto willen ze wel. “Mensen kunnen hun foto via onze website downloaden”, vertelt Esther (24). “We vragen ze hun e-mailadres achter te laten. Zo kunnen we ze alsnog ons plan laten zien.” Dit Wereldfeest levert vierhonderd nieuwe contacten op.

De HOPE XXL-caravan en auto stammen echt nog uit het tijdperk van de Summer of Love. “Oké, niet echt milieuvriendelijk”, zegt Maarten (17). “Maar we geven er ook mee aan dat we onze voorouders dankbaar zijn voor de wereld die ze voor ons hebben gemaakt. Zelf wil ik graag meer aandacht voor biodiversiteit op Liemers List.” Maarten hoort bij de Next Generation, een groep van tien middelbare scholieren uit de Liemers. Zij helpen bij het aanscherpen en promoten van de lijst. “Tijdens mijn eerste bijeenkomst met HOPE XXL zat ik naast de burgemeester”, zegt Maarten. “Zoiets overkomt je anders niet snel.”

Jessie (24): “Op de middelbare school was ik best braaf en ik had goede cijfers. Ik was vegetariër en geïnteresseerd in politiek. Daarna ben ik de theateropleiding gaan doen en werd ik daardoor opgeslokt. Nu ben ik weer meer bezig met het besef dat we allemaal verantwoordelijk zijn voor de wereld. Bij het samenstellen van Liemers List heb ik gepleit voor een punt over dierenwelzijn. De lijst moet ook leuk zijn, daarom wil ik ook een gezamenlijk lied en wereldevenementen.”

Een indrukwekkende rij prominenten schaart zich achter de Liemers List. Onder hen Elco Brinkman, Louise Fresco, Bert Koenders, Herman Wijffels, Pieter Winsemius, Ad Melkert, Alexander Rinnooy Kan en die iets minder prominente Jan de Ruiter, burgemeester van Zevenaar. Maarten van Rossem, Freek de Jonge, Arnold Heertje, Jan Pronk en Jan Terlouw hielpen bij het opstellen van de punten. Frits (27): “Toen we vier maanden bezig waren, zei Jan Terlouw dat ons plan misschien naïef is, maar dat hij niets doen erger vindt. Inmiddels zegt hij dat alle punten haalbaar zijn.”

Meedoen?
De eerste versie van de Liemers List is te vinden op www.hope-xxl.com. Je kunt bestaande stellingen beoordelen met een cijfer of er commentaar op geven. Heb jij een idee voor een betere wereld? Vijftien stellingen moeten nog worden ingevuld.