Sanne Terlingen

Het Nederlands elftal speelt 24 juni tegen Kameroen. Welke toverkunsten zullen de Afrikanen inzetten, welke ‘juju’ of hekserij? ‘Succes in Kameroen is nooit het gevolg van goed voetbal.’

Door: Sanne Terlingen en Arnold Pannenborg

‘Dwaal niet door het bos als je geen leeuw bent.” De waarschuwing komt van Ashu, voetballer, vriend en kenner van juju, zwarte magie. Hij raadt ons af om naar Tiko te reizen.
Tiko is een klein stadje halverwege de route van universiteitsstad Buea naar Limbé - de woonplaats van de fameuze voetbalmagiër Zé. Het voetbalelftal uit dit arme stadje won vorige jaar de landstitel van Kameroen. “En dat kan onmogelijk gebeurd zijn zonder toverkunst”, weet vriend Ashu.
„In Tiko is geen heilige berg of waterval.” Voor het fluitsignaal zingen de voetballers ‘Samba Samba’. Eén vuist op het hart, de ander in de lucht. Onverholen. Maar over de ingezette toverkunsten zwijgen ze. Ashu: „Wie bij Tiko United wil horen moet een eed van geheimhouding afleggen. Een klikspaan is zijn leven niet zeker.” Ashu voetbalt voor een andere club, dus hij kan zonder problemen vertellen over de ene behekste wedstrijd na de andere. Een keer plaatste iemand van Tiko een onzichtbare berg in het doel, waardoor hij niet kon scoren - zelfs niet toen een kruidendokter speciale olie op zijn schoenen smeerde. Bij een andere wedstrijd moest hij over het hek springen om de magie bij de ingang van Tiko’s stadion te mijden. „Dat mag niet, over een hek springen, maar onze clubvoorzitter betaalde de boete.” Eenmaal moest er zelfs een kruis van God aan te pas komen om Tiko schrik aan te jagen. Het grijze poeder dat Ashu in het gezicht van zijn tegenstander gooide, bleek niet effectief genoeg.

Ashu is Engelstalig, een Kameroener uit het gebied dat voor de onafhankelijkheid bestuurd werd door de Britten. Engelstaligen klitten samen: ze voelen zich gemarginaliseerd. In 1961 dwongen de Verenigde Naties hen te kiezen: wilden ze voortaan bij Nigeria horen of bij Kameroen? In Nigeria woedde een burgeroorlog. Kameroen verwelkomde hen met open armen. Logisch, weten we nu, want de olie en plantages in de Engelstalige zuidwest-regio zijn goed voor zestig procent van Kameroens Bruto Nationaal Product.

Toch gaan alle belangrijke banen naar Franstaligen. Van de 23 spelers waarmee Kameroen het tegen Nederland opneemt op het WK, is er maar één Engelstalig. Vijftig jaar wonnen alleen voetbalclubs uit Franse regio’s de landstitel. Toen kwam Tiko United. Het elftal veegde in 2009 alle tegenstanders van de mat.
Ashu: „Hoe kan een team promoveren en het jaar daarop zegevieren?” Onze vriend golft zijn armen als een slang. „Als je het mij vraagt is Tiko’s clubvoorzitter niet zo heilig als hij lijkt. Succes is in Kameroen nooit het gevolg van goed voetbal.” Lees meer…

Iedereen weet wat ADHD is, maar ADD? Over dit ‘rustige zusje’ van de bekende aandachtsstoornis lees je bijna niks. Yes-columniste Sanne (25) hoorde op haar 23e dat ze het heeft en daar is ze eigenlijk heel blij om.
Sanne: “Vroeger smulde ik van de ‘heftige’ persoonlijke verhalen in Yes. Ik genoot als Zaza vertelde dat ze [...]

• De Ontembare Leeuwen zijn Kameroens enige wereldsterren. Voor de zesde maal in de geschiedenis kwalificeerde het nationale voetbalelftal zich voor een WK.
• Op 24 juni zullen ze in Kaapstad de confrontatie aangaan met ‘onze jongens’ van Oranje. IS bezocht de thuisbasis van drie Kameroenese kernspelers.
Tekst en beeld: Sanne Terlingen
“MET EEN CHIC PAK NAAR DE KERK”
Wie: Eyong [...]

Het is normaal dat je rond je twintigste uitvliegt en niet meer thuis bij pa en ma wilt wonen. Bij Debbie en Hedwig was het andersom: hun ouders zeiden hen vaarwel en verhuisden naar het buitenland. Levert dat een trauma op, of juist een fijn vakantieadres?
De ouders van Debbie (21) kochten drie jaar terug [...]

Vandaag is de dag van Frank Snoeks. Het hing al lang in de lucht, maar vanavond maakte de NOS officieel bekend dat de 54-jarige sportverslaggever het commentaar mag verzorgen tijdens de WK-finale.
Snoeks, de man die in 2008 door de lezers van AD Sportwereld werd uitgeroepen tot de beste voetbalcommentator van Nederland. Snoeks, die al WK-wedstrijden [...]

Al haar hele leven weet Anouk (24) dat ze met dieren wil werken. Sinds drie jaar verzorgt ze proefdieren in het (ARIA) Animal Research Institute AMC.
“Mijn vrienden vroegen of de muizen hier oren op hun rug hebben. Echt niet! Toch stond er vorig jaar een actiegroep met posters van halfdode konijnen bij onze jaarlijkse [...]

Christien (29) overtuigt uitgeprocedeerde asielzoekers in het uitzetcentrum dat het beter is als ze teruggaan naar hun land van herkomst.
“Eerst geef ik een vreemdeling een hand. ‘Ik ben Christien’ zeg ik. En dan: ‘Hoe voel je je?’ Pas daarna leg ik uit dat ik wil dat hij teruggaat naar het land waar hij [...]